Raif Çömez (Şefik Hoca)

Raif Çömez, halk arasında bilinen adıyla “Şefik Hoca”, 1 Ocak 1936 tarihinde Trabzon’un Şalpazarı ilçesine bağlı Düzköy köyünde dünyaya geldi. Cumhuriyet’in en zor yıllarına denk gelen çocukluğu, yokluk, yoksulluk ve ağır hayat şartları içinde geçti. O, sadece bir öğretmen değil; aynı zamanda Anadolu’nun yoksulluktan aydınlığa yürüyen kuşağının canlı bir temsilcisiydi. Şalpazarı’nın ilk memurlarından biri olarak görev yapmış, 31 yıl boyunca ilköğretim öğretmenliği mesleğini büyük bir fedakârlıkla sürdürmüş ve 1990 yılında emekli olmuştur.

Raif Çömez’in çocukluğu, kelimenin tam anlamıyla mücadeleyle geçti. Çok fakir bir ailede büyüdü. Daha küçük yaşlarda koyun çobanlığı yaparak ailesine katkı sağlamak zorunda kaldı. Hayatının bu erken dönemleri, onun karakterini derinden şekillendirdi. Çobanlık, onun için sadece bir geçim yolu değil, aynı zamanda kaçmak istediği bir kaderdi. Hayatının ilerleyen yıllarında sık sık “Bir daha çobanlık yapmamak için okudum” dediği aktarılır. Bu cümle, onun eğitime bakışını ve memur olma idealini özetleyen en net ifadedir.

İlk öğrenimini Şalpazarı’nda yaptı. Okula başlama ve bitirme yaşları, dönemin kırsal şartları nedeniyle düzenli olmadı. İlkokulu yaklaşık 15 yaşlarında bitirdiği ifade edilir. Eğitim hayatı boyunca karşılaştığı engeller, onu yıldırmak yerine daha da kamçıladı. Bir dönem Merzifon’da askeri okula gitti. Ancak burada yaşanan sert disiplin, dayak olayları ve psikolojik baskılar nedeniyle bu okulu bırakmak zorunda kaldı. Köyüne geri döndü ve bir süre eğitimden uzak kaldı. Bu boşluk dönemi, onun hayatında kararsızlık değil, aksine daha bilinçli bir yön arayışı anlamına geliyordu.

Bir sonraki yıl, yaylalardan yaya olarak Gümüşhane’nin Torul ilçesine gittiler. Amaçları, ortaokul için bilgi almak ve bir yol bulmaktı. O gün, kayıtların son günüydü. Okul müdürü, kaydı aldı ve “Sonra nakil yaptırırsın” dedi. Ancak zamanla Raif Çömez’in azmini ve çalışkanlığını gören okul yönetimi, onun başka bir yere gitmesini istemedi. Böylece Torul’daki ortaokul hayatı başlamış oldu.

Ortaokuldan sonra eğitimine Gümüşhane’de, o dönemin üniversite ayarında kabul edilen Öğretmen Okulu’nda devam etti. Bu yıllar, onun hayatındaki en zor ama en belirleyici dönemlerden biriydi. Maddi imkânsızlıklar had safhadaydı. Kaldığı evde elektrik yoktu, doğru düzgün yemek yoktu. Haftalarca aynı yemeği yediğini anlatırdı. Bazen evinde çay yapacak sıcak su bile olmadığı için şehrin kahvesine gider, sıcak su ister, çayını orada yapardı. Bu anlatılar, bir abartı değil, dönemin Anadolu öğrencisinin gerçeğiydi.

1942 yılında Türkiye’nin yaşadığı büyük açlık ve sefalet yıllarını anlatırken sıkça şunu söylerdi: “Bir çuval paran olsa bile kimse sana yemek vermezdi; para işe yaramazdı.” Bu söz, hem dönemin ekonomik çöküşünü hem de onun hafızasında bıraktığı derin izi gösterir. Bu yokluklar içinde Raif Çömez, motivasyonunu hiçbir zaman kaybetmedi. Onu ayakta tutan şey, öğretmen olma ve memuriyetle onurlu bir hayat kurma idealidir.

İdeolojik olarak koyu bir Atatürkçüydü. Cumhuriyet değerlerine sıkı sıkıya bağlıydı. İsmet İnönü’ye büyük bir sevgi ve saygı beslerdi. Devlet, eğitim, disiplin ve kamu hizmeti kavramlarını kutsal sayardı. Bu anlayış, hem öğretmenliğine hem de yöneticilik yaptığı yıllara doğrudan yansıdı.

Öğretmen Okulu’ndan mezun olduktan sonra atamaları hızlıca yapıldı. İlk görev yeri, Van’ın Muradiye ilçesi oldu. Anadolu’nun en uzak ve zor bölgelerinden birinde mesleğe başladı. Burada sadece öğretmenlik yapmadı; aynı zamanda Cumhuriyet’in öğretmen modelini temsil etti. Öğrencileriyle, köylülerle, halkla iç içe yaşadı. Evliliğini de Muradiye’de yaptı.

Van’dan sonra Sürmene’ye tayin edildi. Ardından Şalpazarı’na döndü. Önce Güdün köyünde görev yaptı, daha sonra Şalpazarı’nın Düzköy köyüne atandı. Hayatının en uzun ve en verimli dönemini burada geçirdi. Yaklaşık 25 yıl boyunca Düzköy’de hem öğretmen hem de okul müdürü olarak görev yaptı. Köyün eğitim hayatına yön verdi, sayısız öğrencinin yetişmesine katkı sağladı.

Raif Çömez, sadece ders anlatan bir öğretmen değildi. Disiplinliydi ama adildi. Sert görünürdü ama vicdanlıydı. Öğrencilerine devlet terbiyesi vermeye çalışırdı. Eğitimi, yoksulluktan kurtuluşun tek yolu olarak görürdü. Kendi hayatı bunun en somut örneğiydi.

1990 yılında emekli oldu. Ancak emeklilik, onun için üretkenliğin bitişi anlamına gelmedi. Köyünde, çevresinde saygı duyulan bir “hoca” olarak anılmaya devam etti. Şefik Hoca adı, sadece bir lakap değil; bir duruşun, bir hayat felsefesinin ifadesiydi.

Raif Çömez’in hayatı, Anadolu’da binlerce isimsiz kahraman öğretmenin hayatıyla örtüşür. Yokluktan çıkıp eğitimi seçen, Cumhuriyet’in omurgasını oluşturan bu kuşağın sessiz ama güçlü bir temsilcisidir. Onun biyografisi, sadece bir kişinin değil, bir dönemin, bir mücadelenin ve bir idealin hikâyesidir.